آب در جهان

یکی از مهمترین موضوع آب در جهان تامین آب شرب مورد نیاز برای 70 میلیون نفری است که هم اکنون به دلیل ناکارآمدی نظام صنعتی و سیاسی در جهان نمی توانند از آب تصفیه شده و سالم استفاده کنند و از اولین نعمت الهی محروم هستند . امروزه بیش از 45 كشور دنيا با جمعيت 1/1 دهم ميليارد نفر با مشكلات كمبود آب روبرو هستند كه پيش بيني شده اين تعداد تا نيم قرن آينده به 65 كشور افزايش يابد. تامين آب سالم اساسي ترين موضوع زندگي بشر است بيش از 3/4 سطح كره زمين فراگرفته است و اين در حالياست كه 97 درصد از آبهاي دنيا در اقيانوس و درياها و 3 درصد در خشكي ها و به صورت آبهاي سطحي ، زيرزميني ، درياچه ها و يخچالها است.
از مجموع آب مصرفي حدود 70 درصد مصرف آب در دنيا جهت آبياري ،20 درصد مصرف صنعتي و 10 درصد مصرف بهداشتي و آشاميدني مي گردد.
با تو جه به اينكه 3 چهارم كره زمين را آب فراگرفته بايد عنوان كره آبي را جايگزين كره خاكي كرد كه متاسفانه 97 درصد آبها و اقيانوسها بلا استفاده براي صنعت ،آب شرب و كشاورزي است.
تنها يك درصد از آب موجود قابل استفاده است در اوايل قرن بيستم اين ميزان آب براي نياز بشر كفايت مي كرد در صورتيكه در سال1950، 12 كشور با 20 ميليون نفر جمعيت ، ودر سال1990 ،26 كشور با 300 ميليون نفر جمعيت در دنيا با كمبود آب مواجه بوده اندوامروزه نيز شاهد اين كمبود براي 45 كشور هستيم. بر اساس گزارش پايگاه جهاني آب بيش از 130 هزار از جمعيت جهان با ظرفيت 48 ميليون متر مكعب آب شيرين روزانه توليد مي كنند كه 60 درصد آن مربوط به شيرين سازي آب دريا و اقيانوسها است .

 آب در ایران و جنوب کشور

در کشور نیز مدیریت خوبی بر آب صورت نمی گیرد برای مثال15 میلیارد متر مکعب آب شیرین سلسله جبال زاگرس پس از عبور از زمین‌های این استان یا بدون استفاده به آب‌های شور خلیج‌فارس ریخته و یا با فاضلاب کارخانجات صنعتی آلوده وغیرقابل استفاده می‌شود. اگر مدیران کشور که در تصمیم گیریهای آب به روشهای جدید آبیاری و آبرسانی همچنین آبیاری تحت فشار در کشاورزی توجه داشته باشند و روشهای سنتی سالهای قبل را کنار بگذارند ما در جنوب کشور هم سیراب خواهیم شد. این مشکل در بسیاری از استانها وجود دارد همچنین استانهای شمالی کشور که سالانه میزان بارش خوبی هم دارند و این ضعف در مدیریت آب را در کشور نشان می دهد.من مثال دیگری می زنم در غرب کشور سالانه 7 تا 8 ملیارد متر مکعب آب به عراق، و از طریق رود ارس و سرخس به ترکمنستان می‌رود در گیلان و مازندران نیز که از پرآب‌ترین استان‌های کشور محسوب می‌شود هنوز سدهای مطمئنی برای ذخیره‌سازی آب ساخته نشده و کشاورزان در شرایط خاص خشکسالی با کمبود آب برای کشت‌زارها و شالیزارها که وابستگی شدیدی به آب دارند روبرو می‌شوند. در استانهای شمال کشور در رودخانه ها هر ساله 9 ملیارد متر مکعب آب وجود دارد اما مدیریت مناسبی بر مهار این آبها نمی شوند و هر ساله میزان زیادی از این آبها به دریای خزر ریخته می شوند. اولين آب شيرين كننده در جزيره خارك 50 سال قيل خريداري شده در حال حاضر 250 آب شيرين كن در كشور فعال است كه ظرفيت توليد 120 هزار كيلو آب رادر شبانه روز دارد با توجه به اين امر مطمئنا اين ظرفيت به 200 متر مكعب نيز خواهد رسید.                                                                                                                                        

گرد و خاک جنوب کشور را تهدید میکند

اگر مردم اهمیت ندارند به احترام بشکه های نفت

مدتهاست در جنوب کشور با پدیده گرد و خاک و آلودگی هوا مواجه هستیم و این پدیده تا جایی  مردم جنوب  را آزار داده است که گرما یادشون رفته تا جایی که روزی که گرد و خاک نباشند با وجود گرمای زیاد میگن خدا را شکر که هوا خوبه استانهای خوزستان ، فارس ، بوشهر ، لرستان ، کهکیلویه و بویر احمد و ... با این پدیده مواجهند و این پدیده با داشتن ذرات معلق به صورت جامد مایع و گاز در هوا مشکلات تنفسی ریه ای و عفونی را در این مناطق به وجود آورده است هر چند این پدیده در جنوب کشور تازگی ندارد اما با این شدت که در اواخر سال 86 و 87  بوجود آمده نبوده است . این قضیه را بیشتر به پدیده خشکسالی ربط می دهند شاید کم شدن بارش و خشک شدن سطح زمین و تالاب ها یکی از دلایل اصلی باشد اما تنها دلیل نمی باشد  درصد بالایی و منشا اصلی آن را به خارج از کشور ربط می دهند  اما من عقیده دارم همانقدر که منشا آلودگی هوا به خارج از کشور مربوط می شود به همان اندازه نیز به داخل کشور ربط دارد .

بالاخره منشا خارجی آن باید پیگیری شود محیط زیست در جهان درست است که کشورها برای خود مرز بندی کرده اند اما این مرز بندی ها مانع از تاثیرات آب و هوایی کشور ها بر همدیگر نمی شود همانگونه که این آلایندگی ها از کشورهای همسایه ی ما به خصوص عراق که با دخل تصرف در تالاب های خود به وجود آورده  و دیگر کشور عربستان با زمین و اکو سیستم کویری خود و همچنین خشکسالی در کنار آن ؛ و همچنین سوریه ، خشک شدن دجله و فرات ، نخلستانهای عراق و خوزستان که بر اثر جنگ از بین رفته اند  به کشور ما نفوذ کرده و تاثیر زیادی بر آلایندگی جنوب کشور داشته است.

 از طرف دیگر منشا داخلی ان است و به این نتیجه می رسیم که ما هر عملی را در محیط زیست انجام دهیم عکس العملش به خود ما باز می گردد و به تغییراتی برمی گردد که خود ما در محیط زیست ایجاد کرده ایم از دیگر عوامل داخلی خشک شدن تالاب ها در کشور به خصوص در خوزستان و دیگر نباریدن باران در فصل بهار که فصل رویش گیاهان است و افزایش سرعت باد ( وقتی یک سامانه با پتانسیل بارش وجود داشته باشد و رطوبت در اختیارش نباشد سرعت باد افزایش پیدا می کند که این اتفاق نیز در منطقه به وجود آمده است ) موضوعی که من را بر آن داشت تا عوامل خارجی و داخلی را به اندازه هم در این پدیده موثر بدانم آب هوای شهر اهواز است با اینکه از مرز فاصله دارد اما وضعیت جوی آن نسبت به شهرهای مرزی بدتر است .در زیر راهکارهایی برای مقابله با این پدیده  را ارائه داده ام.

این پدیده بر اقتصاد ، اختلال در مسافرتها تاثیر بر تاسیسات صنعتی جنوب کشور و صنایع نفت و گاز  کاهش باروری محصولات کشاورزی و تبعات اجتماعی از جمله افزایش مهاجرت ازجنوب کشور را در بر خواهد داشت.

راهکارها :

1- کمیته و یا کارگروهی باید در سطح کلان  کشور تشکیل شده و این موضوع را به صورت کلی پیگیری کند

2- کمیته و یا کارگروهایی در سطح خرد در استانهایی که با این پدیده مواجه هستند تشکیل شده و به صورت استانی به این موضوع بپردازند.

3- سازمانها و وزارتخانه ها ریاست جمهوری ، مجلس شورای اسلامی ، وزارت کشور ، سازمان محیط زیست ، وزارت امور خارجه باید با همکاری و همگام باهم برای حل این مشکل گام بردارند .

4- وزارت امور خارجه و مسئولین روابط بین الملل باید با کشورهای همسایه قرارداد و تفاهم نامه ای را جهت برنامه های بیابان زدایی و همکاریهای منطقه ای بین خود تنظیم کنند.

5- برنامه ریزی بوجود آید تا با ثبت شن های روان، مالچ پاشی ، جنگل کاری ، نهال کاری و گسترش فضای سبز و برنامه های دیگر در بیابان زدایی به صورت برنامه زمان بندی شده برای رفع مشکل گام برداشته شود .

6- در کوتاه مدت نیز برنامه های ایمنی ، و بهداشتی در استان ها صورت گیرد.

7- وزارت نفت و نیرو نیز به نوبه خود می بایست در جنوب کشور اقدام به برنامه هایی جهت از بین رفتن این مشکل انجام دهند.

8- مقدار آب بیشتری را به کشاورزی اختصاص دهیم زیرا علاوه بر جنبه های اقتصادی و غیره نقش مهمی در بهبود پدیده بیابان زدایی دارد و هر مقدار آب به کشاورزی اختصاص داده شود به همان اندازه به بهتر شدن آلودگی هوا کمک خواهیم کرد.

9- تسهیلات ویژه ای را به مردم جنوب کشور در این شرایط داده شود مثلا کاهش قیمت نیروی برق افزایش سهمیه ی شیر کاهش حداقل قطعی برق ، افزایش سهمیه ی بنزین و ...

10- ساخت ماسکهای ویژه ای که بتواند مانع از ورود ذرات ریز به بدن شوند زیرا ذرات ریزتر خطرات بیشتری دارند و به خصوص در استانهای مرکزی تر وجود دارند زیرا ذرات ریزتر سبکتر هستند و مسافت بیشتری حمل می شوند اما ذرات درشتتر در مناطق مرزی تر می مانند و ماسک های معمولی قادر نیستند ذرات زیر 5 میکرون را در ورود به بدن جلوگیری کنند .

11- اجرای کلاسهای آموزشی ، پخش تراکها و برشورهای آموزشی ، برنامه های صدا و سیما ، و همچنین سایر رسانه ها از جمله اینترنت ، نشریات ، روزنامه ها  و غیره جهت اطلاع رسانی و آموزش به مردم

باید تمام مردم و مسئولین با هم بسیج شوند و به رفع این مشکل در جنوب کشور بپردازند

آیا توسعه در گرو سد سازی است

یا مدیریت پایدار آب و نیرو بدون سد سازی؟

نظر شما چیست؟

ما باید با طرحهای آبخیزداری بتوانیم رسوب ها را کنترل کنیم و از این طریق برای مناطقی که با کمبود آب هستند آب بدست آوریم و مانع از افزایش شهرنشینی افرادی که به دلیل کمبود آب در روستاها برای کشاورزی مجبور به مهاجرت به شهرها می شوند و فقط با احداث دیواره و سد به فکر کنترل آب نباشیم زیرا در بسیاری موارد همین ها مشکلاتی را در آبخیزداری به وجود آورده اند و با علم روز آبخیزداری در جهان پیش بریم.و با اجرای این طرح ها میتوان به اشتغال زایی و توسعه اقتصادی دست یافت . در این اواخر یک لایحه اختصاص ۱۰۰۰ میلیارد تومان برای آبخیزداری و آبخوان داری در کشور یکشنبه پایانی تیر ماه در مجلس شورای اسلامی تصویب شده است.

در ايران نيز به جهت كمبود آب،‌شرايط اقليمي خاص و نيازهاي روزمره آب ماده اي بسيار ارزشمند محسوب مي شده كه اين امر را علاوه بر بندسازي ، سد سازي و آثار به جا مانده مي توان در فرهنگ ايراني و ارزشي كه براي آب قايل مي شدند و حافظه تاريخي مردم ايران به وضوح مشاهده و مطالعه كرد.
در سرزمين هاي ايران و مصر كه از قديم در معرض سيلاب و طغيان رودخانه ها قرار داشتند‌،ساخت بندهاي متفاوت در طول مسير رودخانه ها و يا مناطق سيل خيز به جلوگيري از خسارات اين گونه طغيان ها كمك فراواني مي كرد.
تاريخ سد سازي در ايران‌،مصر و بين النهرين ( ميان رودان) قدمتي بسيار طولاني دارد و هنوز هم مي توان نشانه هايي از آنها را در اين سرزمين ها يافت. به طور كلي سدسازي و نيز لايروبي و مرمت آنها از دير باز در ايران ديگر سرزمين ها ،‌مانند ساير كارهاي عام المنفعه و پروژه هاي بزرگ معمولا به دست حكومت ها و پادشاهاني كه به امور آباداني و آبادي علاقه بيشتري داشتند انجام مي گرفته است و در اين ميان رونق اقتصادي و پيشرفت آبادي ها و شهرهاي مرتبط با سيستم هاي آبياري و آبرساني نيز بستگي بسيار زيادي با مقوله سد و سد سازي و اهميت حكمرانان به اين مسايل داشته است.

سد سازی با مزایای کنترل سیلاب و تولید نیروی برق مورد اهمیت زیادی است.اما دو موضوعی که الان دنبال می شود و متفاوت با هم هستند بعضی ها اعتقاد دارندکه  توسعه پايدار در گرو سدسازي است و عده ای دیگر مديريت پايدار آب و نيرو بدون سدسازي را عامل توسعه می دانند نظر شما در این مورد چیست.

اما جنوب کشور هم با مشکل کم آبی و خشکسالی از یک طرف و هم با مشکل سیل از طرف دیگر تهدید می شوند و نیاز است که مسئولین در این زمینه اقداماتی مناسب انجام دهند.و در شهرستان جم  90 هزار هکتار از شهرستان مساعد اجرای طرح آبخیزداری است. این شهرستان، تنها شهرستان استان بوشهر است که آب مورد نیاز خود را در شهرستان تامین می کند و سالانه 150 میلیون متر مکعب برداشت صورت می گیرد.
30 میلیون متر مکعب نزولات آسمانی سالانه به صورت سیلاب تبدیل می شود و از شهرستان خارج می شود که با اجرای طرح های آبخیزداری می توان از این نعمت خدادادی به نحو مطلوب استفاده کرد.
هم اکنون مطالعات 1995 پروژه آبخیزداری، آبخان داری و سدهای تغذیه مصنوعی به اتمام رسیده است که با اجرای این پروژه ها کمک شایانی به ذخیره آب در شهرستان جم صورت خواهد گرفت.در زمینه سدسازی در شهرستان جم و خصوصا سد پلنگی افراد سد باغان که یک سد خصوصی بود مانع این موضوع بودند زیرا با ساخت این سدها در شهرستان جم مانع از خروج آب و تغذیه این سد می شود.

سد سه دره (Three Gorges Dam) بزرگترین سد جهان در چین می باشد.

 چشم انداز جم در آینده ای نزدیک

جم جهان شهری است فرهنگی، دانش بنیان با هویت اصیل ایرانی و اسلامی ،زیبا مقاوم و مستحکم، مرفه  و الگو برای شهرهای صنعتی کشور و به یک شهر فرهنگی مطرح است.

در آینده ای نزدیک جم نیز به عنوان یکی از شهرهای مهم دنیا و نبض تحولات جهانی خواهد بود . این شهرهای بزرگ به سه گروه سیاسی دیپلماتیک ، اقتصادی _تجاری ،فرهنگی _اجتماعی تقسیم می شوند.حال نگاه کنیم ببینیم جم را در کدام گروه می توان جای داد تا یک جهان شهر شود. به نظر من از لحاظ نزدیک بو.دن به منطقه ویژه پارس و موقعیت اقلیمی خوب با احداث کارخانجات و تبدیل به یک شهر تولید بنیان و صنعتی و کسب و کارهای صنعتی و فعالیتها ی علمی آموزشی و پژوهشی در سطح بالا با اوردن دانشگاهها زمینه را فراهم کنیم برای ایجاد شهری دانش بنیان با انبوهی از پژوهشکده ها و مراکز مطالعاتی ، در کنار این صنایع اتاقهای فکر در پارس جنوبی و جم شهری دانش بنیان هویت پیدامی کند ومی توانیم به یک قطب تاثیر گزاردر زمینه اقتصادی _تجاری تبدیل شویم . و این مسئله در وهله دوم موقعیت سیاسی و دیپلماتیک جهان شهر ما ((جم)) را مطرح میکند. و از دیدگاه دیگر با صنعتی شدن و تبدیل به جهان شهر با افزایش رشد جمعت شهرما باید از لحاظ فرهنگی و اجتماعی نیز آمادگی کامل داشته باشد.

 پس الان دیگر ما به هر سه گروه از شهرهای مهم دنیا تبدیل شده ایم ..........

 نظر شما در این موردچیست